Korea-Japan 1910-1945: Japanse kolonisatieterreur
Op 22 augustus is het precies 100 jaar geleden dat de papieren ondertekend werden die Korea definitief onder volledige Japanse heerschappij bracht, een week later werd het contract van kracht. 35 jaar lang werden de Koreanen gewelddadig onderdrukt door de kolonisten. Een mooi moment voor de Koreanen om de Japanners weer eens af te schilderen als 'dat volk dat ons zoveel pijn heeft gedaan'. Als eerste in de serie Korea-Japan 1910-1945: een snelcursus Korea-Japan voor dummies.
Om een idee te krijgen hoe de relatie tussen Korea en Japan in elkaar steekt moeten we een stuk verder terug dan 1910. Landen als Nederland, Engeland, Frankrijk en Spanje oogsten al lange tijd zakelijke successen met hun veroveringen van gebieden over de hele wereld. Het bijzonder gesloten Japanse rijk had hier allemaal weinig van meegekregen totdat ze een verdrag opgedrongen kregen van Amerikanen in 1854. Zij wilden hun schepen veilig aan kunnen leggen in Japan, mocht er iets aan de hand zijn. Japan werd wakkergeschud en zag dat de westerse landen de wereld aan het veroveren waren en daar commercieel succes mee haalden. De drang om te moderniseren om zich niet alleen te beschermen tegen invasies, maar ook om zelf een potje mee te schaken op de wereldkolonisatiemarkt veroorzaakte in de erop volgende decennia nogal wat gerommel binnen het land, maar zette zijn snelcursus westerse modernisering door. De Japanners voelden zich uiteindelijk sterk en machtig genoeg om de wereld in te trekken.
Het liefst zo snel mogelijk moest Korea worden veilig gesteld, vanwege de ligging de logische eerste zet. Voordat andere machten het Koreaanse schiereiland innamen, begon Japan zijn missies naar Korea. Onder militaire dwang werd in 1876 een verdrag afgedwongen dat de handel tussen Japan en Korea vrijgaf. Daarmee deden ze precies hetzelfde als de Amerikanen in 1854, alleen betekende het in tegenstelling tot Japan voor Korea het begin van het einde van zijn soevereiniteit. Om zijn macht te vergroten was het zaak de pro-Chinese houding om te keren in een pro-Japanse.
Het hielp dat China werd afgezwakt door invasies van de Britten en de Fransen. Een enorme droogte dat het land in 1882 honger en financiële ellende bracht, was vervolgens een aanleiding voor Japans verzet tegen China. Veel Koreanen keerden zich tegen de aanwezigheid van de Japanners, uiteindelijk stuurde China troepen het Koreaanse land in om de Japanners koest te houden. De tweedeling in Korea werd groter en leidde uiteindelijk tot de Japans-Chinese oorlog in 1894 die in Korea werd uitgevochten. Koning Gojong had namelijk Chinese troepen opgeroepen om een Koreaanse burgeropstand in de kiem te smoren, en dat ging volgens de Japanners tegen het verdrag in. Uiteindelijk wisten de Japanners pro-Japanse politici in Korea te installeren.
Koningin Min (Myeongseong), de vrouw van Gojong, zag het minder zitten met de Japanners en keerde tot de Russen om meer weerstand te bieden tegen Japan. Haar missie was uiteraard een doorn in het oog voor de Japanners die haar liever dood zagen en zodoende een moordcomplot opzette. Aangenomen wordt dat de Japanse Koreaans-Japanse relatie minister de moord organiseerde. Min werd vermoord en gelijk verbrand. De druk voor weduwenaar Gojong werd alsmaar groter. De antieke Chinese invloed werd teruggeduwd en de Japanse modernisatie meer en meer opgedrongen. In 1897 werd Korea daardoor uiteindelijk onder zware invloed van Japan officieel een constitutionele monarchie. Dit betekende het einde van de Joseon Dynastie die maar liefst 505 jaar duurde. Het Chinese koningssysteem werd omgevormd tot het Japanse keizersysteem en zo deed Gojong afstand van zijn koningstitel en was vanaf nu keizer van het Koreaanse Keizerrijk.
So far so good. Japan was de afgelopen decennia succesvol in zijn missie. Dat smaakte naar meer. In de dertien jaar die volgde voerde Japan flink wat westers-kapitalistische systemen door. Net als in het westen werd er in Korea aardig wat geïndustrialiseerd - in 1904 werd het eerste verdrag getekend dat Korea een protectoraat maakte van Japan. Japan begon ook een oorlog tegen Rusland die net zo goed interesse had in aanwezigheid in Korea, dat regelrecht concurreerde met de belangen van Japan. Japan had succes; de Russen werden verdreven dat overigens een erg belangrijke trigger was van de opstand in Rusland die uiteindelijk het communisme introduceerde. Hoewel bijzonder veel Koreanen pro-Japans waren, waren er ook tegenstribbelingen van Koreaanse politici als wel burgers die in de ogen van de Japanners een vervelende vertraging vormden om het land te moderniseren. In 1907 werd Gojong gedwongen af te treden en plaats te maken voor zijn zoon Sunjong. Met een missie naar de vredesconventie in Den Haag waarin hij pleitte voor een soevereine Koreaanse staat, maakte hij zich ook weinig populair bij de Japanners. Uiteindelijk werden op 22 augustus 1910 de papieren getekend die stelden dat Korea voortaan onder de Japanse regering viel.
Vanaf die tijd kon de Grote Japanisering van Korea écht doorgezet worden. En dat ging niet altijd even vriendelijk. De 35 jaar die volgde waren bloedig, voornamelijk met Koreaanse onafhankelijkheidsbewegingen die bruut de kiem in werden gesmoord. Opstandelingen konden rekenen op opsluiting en marteling. Ook leverde de burger zijn Koreaanse naam in voor een Japanse. Officieel vrijwillig, maar degene die zijn Koreaanse naam behield kon rekenen op een hoop ellende. Hoewel Japan nu educatie beschikbaar maakte voor meer klassen, was die volledig gericht op Japan en de eigen historie was zo goed als weggegumd. Alles moest zo Japans mogelijk, zo ook de economie. Gemodelleerd naar West-Europese standaarden werd de industralisatie doorgezet, de infrastructuur werd flink verbeterd zodat het zowat volledige in Japanse handen zijnde industrie kon opbloeien. In 1940 klonk de nieuwe wereldorde die de Nazi's in gedachte hadden als muziek in de Japanse oren en werd vrienden met Nazi Duitsland en fascistisch Italië. Met de val van de nazi Duitsland verloor Japan niet alleen Korea, maar ook zijn eigen keizerrijk dat omgevormd werd tot staat. Echt kans om een volledig onafhankelijk Korea te vormen kregen de Koreanen echter niet. De Amerikanen en Sovjets hadden dan wel de Japanners weggestuurd, beide wilden het land graag het zijne maken dat leidde tot het volgende tragische hoofdstuk in de geschiedenis...
Op 22 augustus is het precies 100 jaar geleden dat de papieren ondertekend werden dat Korea definitief onder volledige Japanse heerschappij bracht, een week later werd het contract van kracht. 35 jaar lang - tot 15 augustus 1945, dat tevens uitgebreid herdacht wordt - werden de Koreanen gewelddadig onderdrukt door de kolonisten. Een mooi moment voor de Koreanen om de Japanners weer eens af te schilderen als 'dat volk dat ons zoveel pijn heeft gedaan'. Als eerste in de serie Korea-Japan 1910-1945: een snelcursus Korea-Japan voor dummies.
Lees verder